Tijd voor wat anders

Wij zijn accountants voor dynamische
en innovatieve MKB-ondernemers

Boekenonderzoek belastingdienst

Boekenonderzoek en cautie

Boekenonderzoek aangekondigd? Hangt er een boete in de lucht? Beste advies? Mondje dicht, alles schriftelijk en bel een fiscalist.

Meer boekenonderzoeken in 2021 en daarna

Er zullen de komende jaren meer boekenonderzoeken worden ingesteld door de Belastingdienst. Schakel tijdig een specialist in en ga niet zelf aan tafel. Uw rechten tijdens een onderzoek kunt u hier vinden.

Miranda waarschuwing

Onderstaande Miranda-waarschuwing

komt niet alleen voor in Amerikaanse politieseries maar moet ook goede diensten bewijzen in het belastingrecht. Via het Europese recht heeft het zwijgrecht ook zijn weg gevonden in het bestuurs- en belastingrecht. Sinds 1 juli 2009 bepaalt artikel 5:10a van de Awb:

Uw rechten tijdens een boekenonderzoek

De strekking van bovenstaande bepaling is duidelijk, zou je denken.

In de eerste plaats geldt de verplichting te wijzen op het zwijgrecht (het geven van de cautie) niet voor schriftelijke vragen. Bij schriftelijke vragen is als regel geen sprake van een verhoor. Dit is slechts anders indien in bijzondere omstandigheden van een schriftelijke vraag een zodanige druk om te antwoorden zou uitgaan, dat materieel sprake is van een verhoor.

Wanneer is sprake van een verhoor?

De wetgever omschrijft het zo. “Een verhoor is een mondelinge ondervraging met het oog op het opleggen van een bestraffende sanctie”. De Hoge Raad formuleert het als “alle gevallen waarin anders dan schriftelijk vragen aan de betrokkene worden gesteld met het oog op het opleggen van een bestuurlijke boete.

Als een controlerende ambtenaar, zoals een inspecteur van de belastingdienst, vragen stelt, is de belastingplichtige over het algemeen verplicht om te antwoorden. Als deze ambtenaar (hierdoor) de belastingplichtige gaat verdenken, moet hij een cautie geven. Er is dan sprake van een sfeerovergang (van de controlesfeer naar de opsporingssfeer).

Een typische cautie in Nederland is

De praktijk bij een boekenonderzoek

In de praktijk komt het herhaaldelijk voor dat tijdens een gezellig praatje met de ambtenaren tijdens een boekenonderzoek of bij de bespreking van de resultaten dergelijke zinnetjes worden ingevlochten. Ook het moment waarop pleegt door de ambtenaren te worden uitgesteld. In die zin is een verhoor niet altijd als zodanig kenbaar en kan dus onderdeel zijn van een (voortgangs)gesprek en zelfs van een telefoongesprek.

Het zwijgrecht (en dus de cautieplicht) geldt in ieder geval vanaf het tijdstip waarop kan worden gesproken van een ‘criminal charge’. Veelal wordt aangenomen dat sprake is van een criminal charge vanaf het tijdstip waarop de belastingplichtige uit handelingen van het bestuursorgaan redelijkerwijs kan afleiden dat hem een boete zal worden opgelegd. Dat kan dus midden in een gesprek zijn.

Advies inzake boekenonderzoek

Omdat u wel verplicht bent om vragen te beantwoorden als het gaat om de belastingheffing zelf, is het vaak lastig om tijdens een boekenonderzoek te onderkennen wanneer het nu gaat om de belastingheffing en wanneer om de boete. Het is niet noodzakelijkerwijs zo dat de vragen t.b.v. de boete altijd aan het einde van een gesprek zitten. Draag uw werknemers daarom op om geen vragen te beantwoorden en wijs een verantwoordelijke aan die de ambtenaren te woord staat. Betrek bij twijfel altijd een adviseur bij het gesprek. En natuurlijk, het is verstandiger om vragen schriftelijk te beantwoorden niet mondeling. Dwing de inspecteur hiertoe zodat u controle kunt houden op de feiten, gevolgen en heffingen.

Bron inzake cautie Boekenonderzoek

[1]Memorie van Toelichting

Terug

29-06-2021

© 2019 Jongbloed Accountants